“Je moet je échte jij laten zien! Wees persoonlijk! Deel je fuck-ups! Nee, niet persoonlijk genoeg!” Een personal brand draait om het creëren en communiceren van een consistente en authentieke boodschap over wie je bent, wat je doet, en wat je uniek maakt. Zeg maar je persoonlijkheid, maar dan in een strategie gegoten.
In de praktijk herken je personal brands aan een paar dingen: 1. Ze geven vaak een kijkje in hun oh, zo normale leven. 2. Labelen hun eigen content als transparant en authentiek (ik post dit normaal nooit op LinkedIn, maar…). 3. Delen zeer persoonlijke verhalen, want lekker relatable. 4. Een ongelimiteerde, ongerelateerde stroom aan selfies. Hoe moeten mensen anders weten dat je jouw eigen personal brand vertegenwoordigt? Het is haast alsof je post onder je eigen naam.
Geen zorgen, voor degenen die moeite hebben met hun personal brand (waar loop je dan precies tegenaan?) zijn er legio aan personal branding specialisten en coaches. Zij vertellen je graag dat je écht jezelf moet zijn, je fuck-ups moet delen en vooral veel persoonlijke details over je leven het internet op moet slingeren - omdat het nog niet persoonlijk genoeg was. kortom, met een personal brand transformeer je jezelf tot iets dat geconsumeerd kan worden. De producten of diensten worden het verlengstuk, en jijzelf de ster van de show – zo, heb ik je gelijk honderden euro’s bespaard.
Don’t get me wrong, er is niks mis met het tonen van je (mede)menselijkheid. Veel mensen worden geholpen door open te praten over taboes en persoonlijke uitdagingen. Maar kenmerkend voor personal branding is dat de content vaak weinig te maken heeft met de diensten of producten die worden aangeboden.
Soms tot in den extreme, bijvoorbeeld wanneer er een link wordt gelegd tussen een persoonlijk levensverhaal zoals “Mijn vrouw heeft mij gisteren verlaten omdat ik vreemdging, dit zijn de businesslessen die ik heb geleerd” of een foto van je placenta na de geboorte van je vierde kind, om vervolgens je 'Financial Power Woman' cursus aan te bieden – ja, I’ve been down that rabbit hole. Het grappige is dat je precies kunt aanwijzen waarom dit soort content altijd zo 'geforceerd' aanvoelt: authenticiteit wordt verward met oversharing onder het mom van oprechtheid, persoonlijkheid, of transparantie - en dat begrijp ik wel.
Het concept van authenticiteit impliceert een diepe verbondenheid met je ware zelf en een eerlijkheid die anderen aanspreekt. Het is inherent persoonlijk en subjectief: wat authentiek aanvoelt voor de een, lijkt oppervlakkig voor de ander. Het is een spanning tussen de intentie van de persoon die zijn authenticiteit probeert uit te drukken (aan de ene kant van het beeldscherm) en de perceptie van het publiek (aan de andere kant van het beeldscherm).
Op de vraag wat authenticiteit precies is, heb ik geen kant-en-klaar antwoord. Wel durf ik met enige zekerheid te stellen dat er een paradox in schuilt: zodra anderen jouw post, selfie of handige tip als authentiek bestempelen, verliest het onmiddellijk zijn waarde. Authenticiteit past namelijk niet op een checklist, het is niet te kopiëren. Een poging daartoe resulteert slechts in een holle imitatie: van authenticiteit naar intentie.
(Sidestep: Het zou interessant zijn om ‘authenticiteit’ toe te voegen aan de Turing test. Kan AI authentiek gedrag vertonen? Dat zou namelijk suggereren dat er een framework bestaat voor authenticiteit.)
Een persoonlijkheid die zorgvuldig wordt gekozen om een specifieke relatie op te bouwen is niet persoonlijk, of authentiek. Sterker nog, zo’n personal brand is een versie van jezelf die perfect aansluit bij wat anderen verwachten en wensen - hoe verkoop je anders? Daarom doet personal branding in mijn ogen het tegenovergestelde van wat branding hoort te doen: het ontkracht iets wat van nature al menselijk is, om het vervolgens te presenteren als "authentiek menselijk".
Niet authenticiteit is populair anno 2024, maar performatieve authenticiteit. En dat verandert de onderliggende motieven niet: verkoop. Waarom we hier dan toch zo geheimzinnig over doen, blijft voor mij een raadsel. Zonde, want in de essentie is dit misschien wat abstracte begrip verdacht eenvoudig te realiseren: door te doen. Want waarom moet je verkondigen dat je transparant bent? Vertellen dat je persoonlijk bent? Of erger, verspreiden dat je echt authentiek bent als ondernemer (sorry, kuch, als personal brand)? Personal branding heeft naar mijn mening vooral geleid tot een verdere verstrengeling waarbij alles in ons leven te koop moet te zijn. Waarbij dit wellicht het laatste hoofdstuk is van een systeem dat al heel lang niet meer werkt. Daarnaast heeft het een onhoudbare standaard gecreëerd, vergelijkbaar met Kylie Jenner die huilt om (de door haar gecreëerde) schoonheidsnormen.
Maar hé, nu word je in ieder geval herkend op het internet.